Flu Hartbergs «Oslolovers» er ei hyllest til kunstens kall, men tonen er forfriskande audmjuk på vegne av eigen bransje og kunstnaridentiteten generelt.
Eg hadde blanda kjensler då eg fekk vite at Flu Hartbergs neste store teikneserieprosjekt skulle bli ein grafisk roman om ein ung mann som studerer kunst i Oslo ved hundreårsskiftet. På den eine sida verka det som ein (skitten)realistisk premiss mykje meir passande for Flus grovkalibra, karikerte strek enn fantasy/science fiction-inspirerte prosjekt som «Jammerdalen» og «Spesialklassen». På den andre sida såg eg for meg potensielt mykje romantiserande navleskoding og påfølgande kollegaer som ber serieskaparen på gullstol fordi dei kjenner seg så godt igjen i skildringane av idealistiske og slitande unge kunstnarar i teikna form. Akkurat som Hollywood elskar å lage filmar om sin eigen bransje.
Sluttresultatet har då også trekk av nettopp det sistnemnte, men tonen er forfriskande audmjuk på vegne av eigen bransje og kunstnaridentiteten generelt.
«Oslolovers» begynner med at hovudpersonen Ove jobbar på ein Esso-stasjon, og er einaste vitne når eit kriminelt par køyrer rett inn i stasjonen. Dei stel nokre pakkar med sigarettar og det beskjedene beløpet i kassa, men Ove slepp med skrekken. Deretter går det slag i slag. Ove reiser til Oslo for å studere kunst på den alternative skulen «Ostehøvelen». Han skulle først ha slått opp med kjærasten i heimbygda, men utset det fordi han vil debutere med henne. I Oslo møter han den opprørske rikmannsjenta Målfrid, og startar på eit nytt og meir spennande forhold i eit nytt og meir spennande miljø.
Likevel er det tydeleg at Flu ikkje har skrive denne historia med eit utprega «by mot land»-konflikt i bakhovudet, og bygdefolk blir ikkje latterleggjort for å setje byen i eit betre lys. Noko som er godt gjort, med tanke på korleis historia startar. Nyansane er mange, både i Oslo og utkant, og ein finner karikaturar begge stader, utan at det går på truverdet laus. Alt i alt er det vel faktisk kunstnarmiljøet som blir mest karikert, men ikkje så mykje at Ove føler seg framandgjort der. Berre i møte med den pretensiøse backpacker-Geir og hans einetaler om «aware of social and environmental crises» blir toleransegrensa hans verkeleg pressa.
«Oslolovers» vil mykje, og går med harelabb over ei rekke episodar som sikkert kunne vore gjort meir spennande – T.d. scenen frå eit vekkingsmøte. .Det mest slåande med boka er kor antiklimatisk den eigentleg er. Først i siste fjerdedelen får vi noko som minner om eit sentralt plott, og sjølv det er ikkje forteljingas alfa og omega. Eigentleg er det berre ein lenger episode i ein serie med episodar. Sjølv om trådar frå byrjinga og midten av boka til slutt blir nausta opp
Ikkje for det, boka går også i djupna på nokre av sine tema, framfor alt kunsten, sjølvsagt, når vi får innblikk i monologar og dialogar frå skulen. Perioden når Ove går på «Ostehøvelen» ser ut til å samsvare kronologisk med Flu Hartbergs eiga tid på kunstskulen Strykejernet1. Men det seier litt om teikneseriens sjølvstendige uttrykk at eg spekulerer minimalt på kor mykje av den som er tatt frå Flus eigne studiedagar.
Eg omtalte Flus strek generelt som grovkalibra. Og etter å ha lest ei realisme-nær forteljing på rundt 250 teikna sider frå hans hand, står eg ved konklusjonen om at den passar best til slike forteljingar. Sjølv om Flu med åra har gjort lagt seg på ei meir estetisk tiltalande linje, er den karikerte grunnstilen hans eksepsjonelt veleigna til å variere og levandegjere kvar einskilde figur. «Oslolovers» er elles gjort konsekvent i blått, svart og kvitt. Å skifte fargar, eller berre fargenyansar mellom t.d. by og bygd ville då også vore litt klisjéprega, og dessutan ikkje i tråd med kva eg oppfattar som tanken bak.
Ein anna ting som kunne ha vore ein klisjé , men som er ein berikelse når den blir brukt med måte og presisjon, som her, er den kunstariske pastisjen midtvegs i boka. At pastisjen blir brukt til å illustrere seksuallivet til Ove og Målfrid, medan ei kunsthistorisk førelesing summer og går over illustrasjonane, viser seg å bli eit av seriens mest vellukka narrative og humoristiske poeng.
«Oslolovers» greier aldri å bevege meg eller å tvinge meg til å reflektere som ei tilsvarande historie av Christopher Nielsen truleg ville gjort. Den er likevel ei av årets viktigaste norske teikneseriar.
Ein ting er at vi har sett for få norske teikneserieromanar som kombinerer ambisjon og forteljarevne på dette nivået i år. Men endå viktigare er det at den fell utanfor klisjeane for seriøse norske teikna samtidsforteljingar. Relativt lite melodrama (dvs. brøling og vald) , avgrensa med populærkulturelle referansar, og forbløffande nedtona politiske referansar til å vere ei historie som har tyngdepunktet sitt i 2001.
Sjølv namnet gjer ikkje historia for mykje ut av; dette er ei forteljing for oss som elskar Oslo mildt. Den samlar meir enn den splittar. Og kanskje er det difor eg sjeldan leser historia som ein fordekt sjølvbiografi; sjølv om Ove forblir hovudpersonen, handlar «Oslolovers» om å få fram flest mogelege perspektiv,
Oslolovers
Av Flu Hartberg
264 sider
489 kr.
No Comprendo Press
